Nippon konchūki” (“The insect woman”) (Shohei Imamura) (1963)

     Παρατηρώντας το σκαθάρι της αρχικής χαρακτηριστικής σκηνής να προχωρά ώσπου τελικά να σκαλώσει σε μία ανηφόρα και υπό τον ήχο ενός παράφωνου νανουρίσματος, έρχονται στο νου οι στίχοι του Ρίτσου για την αράχνη που περπατά χωρίς νόημα, με τον ποιητή να προσθέτει εντός παρένθεσης “(χωρίς νόημα για σένα, μα ίσως όχι για κείνην)”.

     Σε αυτό το πολυβραβευμένο «άρρωστο» αριστούργημά του ο Imamura τοποθετεί κάτω από το μικροσκόπιο του “εντομολόγου” μία γυναίκα κατώτατης κοινωνικής τάξης, με άγνοια κάθε ηθικού κώδικα και την παρακολουθεί σε βάθος δεκαετιών να αγωνίζεται - περισσότερο με το ένστικτό της παρά με τη λογική - να σταθεί στα πόδια της και να αντιπαλέψει τη μοίρα της σε μία κοινωνία βαθιά σεξιστική και κλειστή για τους απόκληρους, μέχρι τη στιγμή που η κοινωνία αυτή μεταβαίνει επιτέλους στη δομική αλλαγή. 

       Η Τόμε είναι νόθο μιας φτωχής γυναίκας που συζεί με ένα χαζούλη, ο οποίος πιστεύει ότι είναι δικό του παιδί του και έχει τη νοσηρή συνήθεια να κοιμάται και να ερωτροτροπεί μαζί της εν γνώσει της μητέρας και των συγγενών της. Η οικογένειά της, κρυφά από το θετό της πατέρα, την παροτρύνει παρά τη θέλησή της να γνωρίσει το γιο του δανειστή τους με σκοπό το γάμο, για να τους γλυτώσει από τα χρέη, αλλά το σχέδιο ναυαγεί, η Τόμε γεννά μία κόρη εκτός γάμου, καταλήγει στην πορνεία, στη συνέχεια με την καπατσοσύνη της γίνεται η ίδια μαστροπός και συνεταιρίζεται με τον πλούσιο μεσήλικο πελάτη - εραστή της στην προσπάθειά της να συντηρήσει και να σπουδάσει την κόρη της. 

       Πρόκειται για το απόλυτο "tour de force" της Sachiko Hidari, η οποία χαρίζει μία ερμηνεία μοναδική στα χρονικά του σινεμά, υποδυόμενη την ηρωίδα σε χρονικό ορίζοντα δεκαετιών σε μία εκπληκτική μετάλλαξη χαρακτήρα. Η ερμηνευτική δεινότητα του υπόλοιπου καστ είναι επίσης αξιομνημόνευτη. 

      Ο κόσμος του Imamura στερείται συναισθήματος, τα πάντα είναι αντικείμενα συναλλαγής με σκοπό την εξυπηρέτηση του ζωώδους ενστίκτου, όπου ο δυνατός υπερισχύει και η έννοια της ηθικής είναι δέσμια της ανάγκης και ξεπέφτει σε υποκρισία και φαρισαϊσμό. 

        Είναι περίεργο ότι ο πιο "αγνός" χαρακτήρας της ταινίας είναι ο θετός πατέρας της Τόμε, που μέχρι να πεθάνει προσπαθεί να μαζέψει αφελώς τα χρήματα του δανείου για να την κρατήσει κοντά του. Το σοκαριστικό είναι ότι και για την Τόμε ο θετός πατέρας της αποτελεί τη μόνη πραγματική της αγάπη. Τη φωτογραφία του η Τόμε κρατά μόνιμα σε περίοπτη θέση στο σπίτι, ακόμα και αφού αυτός έχει πεθάνει και μιλά ενώπιόν της, έχοντας το τρελό μα καταδικασμένο όνειρο να ζήσουν μαζί αυτός, αυτή και η κόρη της, μαζί με την οποία επίσης εκείνος κοιμόταν! 

          Οι άντρες για τον Imamura είναι ανώριμοι, είτε απόλυτα υποταγμένοι στις γυναίκες τους, είτε σεξουαλικά κτήνη που κυνηγούν τα λεφτά για να εξαγοράζουν τα θηλυκά σώματα μέχρι τα βαθιά τους γεράματα. Από την άλλη ο κυρίαρχος ρόλος των γυναικών, που καθορίζει την ουσία τους είναι εκείνος της μάνας. 

     Η Τόμε όντας η ίδια θύμα της ανάγκης και συνεπακόλουθα της πορνείας, θέλει αρχικά τουλάχιστον να προστατέψει την κόρη της από αυτό τον κίνδυνο. Θα καταφέρει η κόρη της να μείνει πιστή στο αγνό της όνειρό να κάνει μία φάρμα με τον αγαπημένο της, χωρίς να ακολουθήσει τον αμαρτωλό δρόμο της μητέρας της, αφού ο πλούσιος εραστής της μητέρας της της δίνει δάνειο με αντάλλαγμα το σώμα της? 

           Στην τελική - ανοικτή σε ερμηνείες - σκηνή, καθώς η Τόμε έχοντας πειστεί με το αζημίωτο να φέρει την κόρη της στον εραστή της ανηφορίζει το δρομο για το χωριό της, ο παραλληλισμός της με το σκαθάρι της έναρξης γίνεται κάτι παραπάνω από εμφανής και το γνώριμο παράταιρο νανούρισμα είναι αυτό που τον επικυρώνει, σκορπίζοντας σύγκρυο.