The private lives of the impressionists (Sue Roe)

Ένα αρκετά καλό βιβλίο που έχει ως θέμα καθοριστικά στιγμιότυπα από τις ζωές αυτής της τρελής παλιοπαρέας που έφερε τα πάνω κάτω στην τέχνη. Ο αναγνώστης βλέπει από την κλειδαρότρυπα αρκετές άγνωστες πτυχές της ζωής και του έργου των Πισαρό, Μονέ, Μανέ, Ρενουάρ, Σεζάν, Σισλέ, Μοριζό και άλλων, από τα δύσκολα χρόνια της αποδοκιμασίας και της απόρριψης από κοινό και κριτικούς μέχρι την τελική αποδοχή και τη διεθνή καταξίωση. Η εξιστόρηση γίνεται με χρονολογική σειρά, που όμως λόγω του ότι η παρέα απαριθμεί πολλά μέλη, μπερδεύει και κάνει λίγο δύσκολη την παρακολούθηση του βιβλίου, καθώς η συγγραφέας μεταπηδά από τον ένα ιμπρεσιονιστή στον άλλο. Πρωτογενείς πηγές όπως επιστολές, δημοσιεύματα εφημερίδων, καθώς και οι γλαφυρές περιγραφές των γεωγραφικών τόπων και κάποιων - λίγων ωστόσο -πινάκων μας μεταφέρουν αρκετά αποτελεσματικά σε κομμάτια ζωής των καλλιτεχνών, στο κλίμα της εποχής και στο πνεύμα του ιμπρεσιονισμου.

"Malu tianshi" ("Street Angel") (Muzhi Yuan) (1937)

Μία τόσο απλή - φαινομενικά αφελής, αλλά με διάσπαρτα και δυνατά κοινωνικά μηνύματα - ιστορία για την περιπέτεια ενός ερωτευμένου ζευγαριού στον κοινωνικό απόπατο της Σαγκάης, κατορθώνει και παραμένει φρέσκια μετά από τόσα χρόνια, χάρη στους χαριτωμένους και καρτουνίστικους χαρακτήρες, στην αισθητική κόμικς ή βιντεοκλίπ (!), στη χημεία του πρωταγωνιστικού διδύμου, στη ζωντάνια και το παιγνιώδες της κίνησης του καστ και στην παιδική αθωότητα της σκηνοθετικής ματιάς. Συνδυάζονται με απίστευτη οικονομία και αρμονία στοιχεία κομεντί, μιούζικαλ και δράματος. Το συγκινητικό τέλος της ταινίας μας καλεί να αναθεωρήσουμε τις πεποιθήσεις μας για το πού μπορεί να βρει κανείς το μεγαλείο ψυχής που φτάνει έως την αυτοθυσία. Θεωρείται από τις καλύτερες ταινίες του κινέζικου κινηματογράφου.

The 42nd Parallel (John Dos Passos)

Ο πρώτος τόμος της τριλογίας του Ντος Πάσος – που από πολλούς θεωρείται ως το "the great American novel" - είναι ένα αριστούργημα. Με πρωτοποριακή τεχνική, (όπου παρεμβάλλονται στην αφήγηση κεφάλαια με τους τίτλους πρώτον "newsreel" με τη μορφή αποσπασματικών αποκομμάτων από εφημερίδες όπου χωρούν ακόμα και στίχοι επίκαιρων τραγουδιών, που βάζουν τον αναγνώστη στο πνεύμα της εποχής, και δεύτερον "camera eye", μία μορφή φανταστικής κάμερας με την οποία ο Πάσος καλύπτει τα γεγονότα με ένα είδος συγγραφικού μοντάζ), το χαρακτηριστικό του ύφος και με ζωντανή και ρέουσα γλώσσα, ο συγγραφέας απεικονίζει την Αμερική στις αρχές του εικοστού αιώνα και την είσοδό της στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο. Οι ήρωες καλύπτουν όλο το κοινωνικό φάσμα συνθέτοντας ένα εντυπωσιακό παλίμψηστο και γίνεται μνεία σε ιστορικά ονόματα ιδεαλιστών, όπως οι Eugene Debs, Robert La Follette, αλλά και αδίστακτων καπιταλιστών όπως ο Carnegie, που προσδίδουν ένα τόνο ρεαλισμού στο μυθιστόρημα. Η βαθιά πίστη του συγγραφέα στα ιδανικά του σοσιαλισμού είναι διάχυτη στο βιβλίο, πίστη η οποία όμως κλονίστηκε αργότερα.

"Es geschah am hellichten Tag" ("It happened in broad daylight") (Ladislao Vajda) (1958)

Η ταινία βασίζεται σε μυθιστόρημα του Friedrich Dürrenmatt και παρακολουθεί την αγωνιώδη αναζήτηση για τον εντοπισμό ενός serial killer παιδιών στην Ελβετία. Έχει ευαίσθητο θέμα, πολύ καλή σκηνοθεσία, ικανές δόσεις βαθμιαία κλιμακούμενου σασπένς και στιβαρές ερμηνείες από τον πρωταγωνιστή, από τον Michel Simon και τον Gert Fröbe, ο οποίος έπαιξε αργότερα στο "Goldfinger". Όλα αυτά την κάνουν μία πολύ καλή ταινία του είδους.

"Obaltan" ("The stray bullet") (Hyun Mok yoo) (1961)

Σε αυτό το θεωρούμενο από τις καλύτερες νοτιοκορεάτικες ταινίες όλων των εποχών νεορεαλιστικό δράμα, με την πεσιμιστική - σχεδόν πεισιθάνατη - οπτική του, απόρροια της κατάρρευσης που επέφερε ο πόλεμος της Κορέας, βλέπουμε τα ανθρώπινα ράκη μιας οικογένειας στις ρημαγμένες φτωχογειτονιές της Σεούλ, να παλεύουν με την ανεργία, την ένδεια και την εξαθλίωση και να προσπαθούν μάταια να εξορκίσουν τους προσωπικούς τους δαίμονες. Τα πολυεπίπεδα κοινωνικά μηνύματα κρύβονται σε δυσδιάκριτες λεπτομέρειες, όντας πολλές φορές στο φόντο του κινηματογραφικού κάδρου και δεν είναι τυχαίο ότι η προβολή της ταινίας αρχικά απαγορεύθηκε. Η τελική σκηνή αριστουργηματική και είναι το κατάλληλο επιστέγασμα για αυτή την αποκαλυπτική εμπειρία.

The hour of the star (Clarice Lispector)

Ένα βιβλίο που θέλει τον αναγνώστη παρόντα στο εργαστήρι της γραφής, βάζοντάς τον σε θέση μάρτυρα της συγγραφικής διαδικασίας, από την αβέβαια και απροσδιόριστη στιγμή της θεωρητικής έναρξής της στο πεδίο του στοχασμού έως την τελική αποτύπωση των σκέψεων και ιδεών στο χαρτί. Η πιο απλή ιστορία με θέμα μία φτωχή κοπέλα της βορειοανατολικής βραζιλιάνικης επαρχίας, που έπιασε η ματιά της συγγραφέας κάπου, κάποτε, η οποία δε γνωρίζει πολλά για τον εαυτό της ούτε για τον κόσμο, με σχεδόν ανύπαρκτη βούληση, αλλά που όταν αισθάνεται, αισθάνεται έντονα και θαρρείς βιώνει με την απειροελάχιστη εμπειρία ένα κοσμογονικό θαύμα, γίνεται αφορμή για να έρθει στο φως - με την αγάπη της Λισπέκτορ προς το πρόσωπό της - μία ολοζώντανη και χαρακτηριστική αντι-ηρωίδα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η Lispector θα πορεύεται στα τυφλά σχεδόν, δίνοντας κοπιώδη αγώνα, προκειμένου να ιχνηλατήσει τα κίνητρα και τις προσδοκίες του συγγραφικού εαυτού της έως την τελευταία σελίδα τούτης της πικρής ιστορίας, δίνοντάς μας μία εικόνα για το άλογο κομμάτι της σκέψης, που μένει ανεξερεύνητο κατά τη γραφή.